Redactioneel

180926 PK lezing Motteburchten 9bBas Aarts begon met een motteburcht zoals die rond 1100-1200 geweest zou kunnen zijn.
Heel toepasselijk begon hij daarna met ons kasteel en liet enkele tekeningen (plattegrond en gevel) zien van architect G.v.d.Valk uit 1950. Hij vond het merkwaardig dat er enkele afgeschuinde vlakken op de hoeken zaten. Meer foto's.
Ook het hoog gelegen binnenplein was voor hem een verrassing en wat is de betekenis van het eilandje in de gracht. Bij nader onderzoek - toen er toch ijs op de gracht lag - bleek dat er volop puin en dan voornamelijk baksteen van het kasteel in zat.
Hij vond het jammer dat er bij de restauratie van de kelders rond 1983 nauwelijks bouwhistorisch onderzoek had plaats gevonden. Gelukkig zijn er door hem en enkele anderen foto’s van gemaakt, zodat er nog wat conclusies uit getrokken konden worden.
In de tijd dat er nog geen bakstenen gemaakt werden is er naast het dure natuursteen (tufsteen) bij het kasteel ook veel oer-ijzersteen gebruikt.

Bij de opgravingen van het binnenplein voor de aanleg van een toiletgroep in 1994 kwamen een paar gemetselde poeren bloot. De archeoloog Hans Janssen heeft daar onderzoek verricht. Hij kwam tot de voorzichtige ontdekking dat vanwege de vondst van het vele oer-ijzersteen en de bijzondere ligging ervan, dat hier vroeger een motteburcht moet gestaan hebben.

Bij het bouwhistorisch onderzoek van Hein Hundertmarkt viel het hem op dat op de 14e-eeuwse tekening van het kasteel eerst een vierkante bouw was bedoeld. Later is de vorm anders geworden.

Het woord motte stamt waarschijnlijk af van het latijn, dat ophoging betekent.
Het is zeer waarschijnlijk, dat het Geburght – van de heren van Dinther - dat middenin de Aa lag voorheen ook een motteburcht was.

Op het beroemde tapijt van Bayeux, dat vermoedelijk uit 1068 stamt, staat een afbeelding van een motteburcht, welke belegerd wordt.

In Kessel in Limburg staat een herrezen motteburcht, genaamd kasteel Keverberg, die je een bezoek kunt brengen en waar je de lunch kunt gebruiken.
 
Ook in Oostvoorne in Zeeland hebben ze een nieuwe - bakstenen - burcht laten verrijzen. In Domburg ligt de burcht “Terra Maris”. Overigens in Zeeland liggen er veel. Die worden hoewel niet toepasselijk “Vliedberg” genoemd.

Batenburg, dat nu een ruïne is, was ook een motteburcht.
In ’s Heerenberg in Montferland is de grootste motteburcht (uit de 10e eeuw) nog te zien.
Eindhoven had de motteburcht “Die Haghe” wat later klooster Mariënhage is geworden. In 1995 zijn daar opgravingen gedaan.

Elle Klop bedankte tenslotte Bas Aarts voor de lezing, zeker omdat hij ook veel over ons gebied erbij had gehaald.
 
Tekst en foto's: Peter Kriele
.
Plaats reactie